به قلم: حسین غزالی

سری «گرن توریسمو» از خواب زمستانی برخاسته و حرف‌های مهمی برای گفتن دارد در نقد و بررسی بازی Gran Turismo 7 قرار است به همۀ آن‌ها گوش دهیم.

وقتی برای اولین بار، آن طبل کوبانِ «از اوج افتادن گرن توریسمو» شنیده شد، گفتند عاقبت این سری خوانده شده و سرانجام‌اش جدایی از جاده است.

وقتی برای دومین بار، زنگوله‌ی بدصدای تمام آنلاین بودنِ نسخه‌ی «اسپورت» به گوش رسید، جان طرفداران سرسخت و ده‌ها ساله هم به درد آمد و گفتند آن پولیفونی‌ دیجیتالی که در نسل هفتم دو عدد گرن توریسموی شماره‌دارِ خالص تحویل‌مان داده بود، حالا از پس یک اسپین آف ساده هم برنمی‌آید.

وقتی برای سومین بار، گفتند که بازی‌ از لحاظ فنی پیشرفت نمی‌کند، دیگر آن‌جا بود که حرفی نماند و آن دو کلمه‌ی تاریخیِ پاک، یعنی GT، برای دیدن جمال صورت گرن توریسمو 4 به خواب رفت؛ بلکه یادش آید روز باران و تصویرسازی‌های پرکبریایی گذشته از یک کلمه ساده: اتومبیل.

 

 

لحظه‌ی ابتدای ماجرای ما با اثری موسوم به Gran Turismo 7، یا «شبیه‌سازی واقعی رانندگی» از آن‌جا که پایینِ پاهای نام‌اش زیرنویس شده، پیش از آن‌که آن نوشته‌ی «سالگرد 25 سالگی گرن توریسمو» را نشان‌مان بدهد، با یک مسابقه تمرینی آغاز می‌شود تا چم و خم این قصه‌ی طویل و دراز دست بازیکن تازه‌ وارد بیاید.

آن‌هم چیزی نیست جز بخش جدیدی معروف به Music Rally، که در آن باید تا جایی که می‌توانید با حفظ بیت‌های موسیقیایی یک قطعه‌ی تاریخی یا ناتاریخی، مسیر پیست مسابقه را به‌سلامت به‌سر کنید.

بازی دقیقاً به‌همین صورت آغاز می‌شود که البته، سخنی بگوید و گرن توریسمو 7 هم پرشده از این اشاره‌های نابه‌جا، بی‌مزه و زوری، و در عین حال عاشقانه. تازه با آن نمایش ویدیویی همیشگی که به‌عنوان تیتراژ آغاز پخش می‌شود و امضای GT است، پرونده‌ی شاعرانه گرن توریسمو 7 از لحاظ مقصود و مراد، همین‌جا بسته می‌شود و کازونوری یامائوچی (Kazunori Yamauchi) از همان ابتدا سنگ‌هایش را با مخاطبان‌اش وا می‌کند.

او نه‌تنها خود طراح اتومبیل است و در تصویرسازی از ماشین‌هایی چون سری اسپورت GT-R از کمپانی Nissan نقش داشته، بلکه راننده‌ای است تمام حرفه‌ای و دارای کمالات که در مسابقات رسمی شرکت می‌کرده. غرض از وام‌گیری از این جزئیات، پرداختن به کلیات Gran Turismo 7 است به‌عنوان یک شخص شخیصِ کامل و دانستن حقیقتی که از همان ابتدا باعث شد گرن توریسمو هیچ مثل و مانندی در تخیلات و توهمات تاریخ بازی‌های ویدیویی نداشته باشد.

او نه‌تنها خود طراح اتومبیل است و در تصویرسازی از ماشین‌هایی چون سری اسپورت GT-R از کمپانی Nissan نقش داشته، بلکه راننده‌ای است تمام حرفه‌ای و دارای کمالات که در مسابقات رسمی شرکت می‌کرده. غرض از وام‌گیری از این جزئیات، پرداختن به کلیات Gran Turismo 7 است به‌عنوان یک شخص شخیصِ کامل و دانستن حقیقتی که از همان ابتدا باعث شد گرن توریسمو هیچ مثل و مانندی در تخیلات و توهمات تاریخ بازی‌های ویدیویی نداشته باشد.

وقتی بازی گرن توریسمو 7 سر از خواب درآورد، متوجه شدم که مستلزم یک نگاه ویژه است؛ اما بعد از صدها نگاه ویژه بود که فهمیدم، این پولیفونی دیجیتال علی‌رغم تمام دردسرهایش در این سنین، اصلاً گوشش به این حرف‌ها بدهکار نیست و اگر آسمان و زمین هم جابه‌جا شوند، کما فی‌السابق راه خودش را می‌رود. گویی هزاربار هم بگویی که در حیث فنی، بازی رشد نکرده و گرافیک‌اش «چنگی به دل نمی‌زند»، هنوز هم حرف‌اش همان است که بود.

 

آغشته به عاشقانه‌های فرهنگ عاشقانۀ اتومبیل

 

 

بازی Gran Turismo 7، پس از مقدمه‌ی آهنگین‌اش شما را به سارا (Sarah)، دست‌یار شخصی و راهنمای دنیای گرن توریسمو، می‌سپارد و بعد هم به Luca، صاحب کافه‌ای در دنیای گرن توریسمو که از قضای روزگار نصف عمرتان را در آن‌جا می‌گذرانید!

اولین نگار و نقش نو که در این قسمت برخلاف نسخه‌ی «اسپورت» دیدم، بازگشت صداقت و صفای گذشتۀ سری در قالب محتوای تک‌نفرۀ عاشقانه‌ای بود که باعث می‌شود داستان خودتان را بسازید.

بخش جدید GT Café، که از طریق منوی اصلی، به سبک سابق منوهای مجموعه در دسترس است، محل استراحت و گپ و گفت با مردمان کافه‌ای است که از طراحان اتومبیل و برگزارکنندگان مسابقات و راننده‌ها و حتی برخی از توسعه‌دهندگان بازی پر شده.

 

 

اگر هم فکر می‌کنید که آقای کازونوری همین‌طور بی‌هوا شما را می‌فرستد دنبال بخش آنلاین و این «کافه» را فقط برای خنده و تفریح قرار داده، سخت در اشتباهید که گرن توریسمو 7 اصلاً با این چیزها شوخی ندارد.

برای رسیدن به بخش چندنفره، در کوتاه‌ترین حالت ممکن به ده ساعت زمان نیاز دارید؛ چرا؟ چون کازونوری مردی است سوخته در محبت و عشق به اتومبیل و بازی GT 7 هم مثل او، تا یقین پیدا نکند و مطمئن نشود که شما «لایق» تجربه‌ی کامل گرن توریسمو 7 هستید، اصلاً اجازه یک تکان و حرکت بی‌حساب را هم به شما نمی‌دهد

مگر این‌که قبل از آن یک ساعت مشغول انجام تنظیمات صفحه باشید، و بعد از آن ده ساعت به تماشای فیلم‌هایی مانند «جوان‌مردی در ورزش چیست؟» بنشینید و بعد از آن هم بروید و مثل یک بچه‌ی آدم گواهینامه‌تان را بگیرید.

این توصیفات دیوانه‌وار اعصاب‌خردکن با آن مقدمۀ مستندگونه‌ای که از بدو تولد ماشین‌های بخار و موتوردار و «برادران رایت» تا عصر حاضر را یک‌تنه دم می‌کشد، شاید در برداشت ابتدایی شمایل یک بازی سولزگونۀ سخت و بی‌روح را یدک بکشد، اما در ذات، چنان‌ جذبه عمیقی دارد که هنوز هم نگارنده این مطلب متوجه نیست چه‌طور تسلیم‌اش شده.

گرن توریسمو ۷ با شما کاری می‌کند که بر دستان‌اش و قواعدی که خود به شما تحمیل می‌کند بیفتید و دقیقاً در هر مرحله، به زبان او سخن بگویید حتی اگر زبان‌اش را نمی‌دانستید.

این، برخلاف طریقت و شیوۀ بازی‌های مخاطب‌راضی‌کنی مثل «جنون سرعت» یا «آن رقبای آرکید معلوم‌الحال» است که دائماً مخاطب را با قربان و صدقه رفتن‌های گرافیکی و انیمیشنی التماس می‌کنند و هندوانه‌های درشت در جیب‌اش می‌گذارند که همه‌ی قدرت را دست او بدهند.

قسمت GT Café بار سنگینی بر دوش می‌کشد؛ از طرفی، مسئول نشان دادن وجه تمایز و استثنای سری گرن توریسمو به مخاطبین جدید است و از طرفی، مکانی است که در آن، معمولاً لوکا یا شخص دیگری، شما را با یک سری «منو» (Menus) روبه‌رو می‌کند که به‌نوعی کتابچه‌های دستوری چالش‌ها یا مسابقات‌اند و با به‌دست آوردن هر منو، یک هدف مشخص مثل جمع‌آوری کلکسیونی از ماشین‌های کلاس کوچک ژاپنی یا اروپایی را دنبال می‌کند.

 

 

این‌جاست که گرن تویسمو، جدای از پاداش‌هایی که برای به‌دست آوردن این ماشین‌ها به شما می‌دهد، آن روح قدیم و بی‌ترحم و اسطوری‌اش را به رخ بازیکن می‌کشد

هربار که از شبیه‌سازی کلکسیون جمع‌کنان باز می‌گردید، احتمالاً لوکا آن‌جا منتظر نشسته تا شروع کند به سخن‌رانی درباره تاریخچه این ماشین‌ها و این‌که چرا کلاس کوچک اروپایی در آلمان، بریتانیا و ایتالیا، از اولین ماشین‌های موتوردار و تحولی در صنعت اتومبیل بودند؛ یا این‌که چرا با قیمت‌گذاری معقول و به‌صرفه‌شان، سعی داشتند در دسترس همگان قرار بگیرند تا هر خانواده‌ای در قرن بیستم بتواند یک ماشین برای خودش داشته باشد.

 

 

حتی این حقیقت، که تمامی این تاریخ را باید بدون صداگذاری و به‌صورت متنی با صوت خودتان بخوانید هم جزئی از آن شرایط و ضوابط روان‌پریشانۀ گرن توریسمو ۷ است که در ابتدا، شاید ناامیدتان کند

ما وقتی به‌اندازۀ کافی در دنیای گرن توریسمو قرار گرفتید، صحبت کردن با این «آیکون‌های بی‌صدای مزعج و دم‌دستی» تبدیل می‌شود به تفریح سالم و شنیدن سرخوشانه‌ی کم‌اهمیت‌ترین و مسخره‌ترین جزئیات ممکن مثل این‌که چرا فلانی در ایام خوش‌عطر کودکی با ماشین تصادف کرده و بعد هم عاشق شده؛ بعد از آن هم ممکن است همان شخص بی‌شخصیت را ببینید که دارد در کمال بی‌انصافی با شما مسابقه می‌دهد.

مدتی نمی‌گذرد و می‌بینید که غرق در تست‌های گواهینامه و اثبات خودتان به این معلم سخت‌گیرِ بی‌اعصاب هستید و مدام از این‌که جناب «سولیس» به‌شما توهین‌های خاله‌زنکی می‌کند و مجبورید یک ویدیوی تمرینی را صدهزاربار ببینید ناراحت می‌شوید.

محلی که نام‌اش را License Center گذاشته‌اند، خیلی مهم است؛ نه از آن جهت که باید برای دریافت صلاحیت حضور در بسیاری از مسابقات ضروری باشد، لیکن از آن جهت که باید برای درک بازی Gran Turismo 7 تحمل‌اش کنید.

از حیث مثال، تکراری‌ترین و مقوایی‌ترین تست گواهینامه‌ای در تاریخ گرن توریسمو، مربوط می‌شود به آزمون گاز و ترمز، که در آن فقط باید در یک مسیر مستقیم و راست، گاز بدهید، سپس ترمز کنید؛ خدا شاهد است که همین یک آزمونک، روزگار بسیاری را سیاه کرده و کنترلرهای بسیار شکسته و سردردهای میگرنی متخاصمانه آورده و کاری می‌کند به اصل مدرک گواهینامه‌ی خودتان هم شک کنید.

 

 

Gran Turismo 7 حتی برای یک‌لحظه به شما از این ارفاق‌های رفاقتی نمی‌کند و از فریاد زدن این‌که «هنوز خیلی داری تا راننده شوی» در صورت گیمر هم بیم ندارد

این شخصیتی است که به‌واسطه حضور کازونوری برای خودش دست‌ و پا کرده و وقتی انیمیشن طولانی ورود هر ماشین به گاراژتان را می‌بینید، یا این‌که متوجه می‌شوید که اصلاً بخشی وجود دارد فقط برای دیدن حرکت ماشین‌های عزیزتان در اماکن باکلاس به‌همراه ری تریسنیگ در حالی که شما شام میل می‌کنید، آن صورت ماه و آن جمال دست‌نیافتنی و نامتشابه بازی بیشتر عیان می‌شود.

سپس درنهایت، وقتی در لایسنس سنترها، گواهینامه‌های معتبر را صاحب شدید، زمان‌اش می‌رسد که تازه رانندگی کنید و کلی پیست مسابقه و انواعی بس زیاد و متنوع و متمتع از مسابقات سر می‌رسند. از بازگشت World Circuits و مسابقه در خیابان‌های تمیز توکیو تا ملاقات دوباره با Trial Mountain که آقای همه‌ی پیست‌های مجموعه است.

گرن توریسمو 7 بیشتر از 90 پیست مسابقه و بیشتر از 420 ماشین مسابقه دارد که اگرچه به آن رکورد طلایی هزار و دویست عددی از GT6 نمی‌رسد، اما با قسمت شخصی‌سازی‌ای که مشخصاً از ذهن پرآشوب کازونوری بیرون افتاده، و دیدگاه جدیدی که درمورد ماشین‌سواری به‌همراه می‌آورد، کسی دیگر حواسش به این چیزها پرت نمی‌شود.

قسمت شخصی‌سازی عملکرد ماشین، که باید از طریق گاراژ به سمت آن بروید، آن‌قدر پر از دکمه‌ها و گزینه‌ها و لیست‌های عریض و بی‌شماره است، که از فرط این گستردگی ترس آدم را برمی‌دارد و به هیچ‌چیز دست نمی‌زند.

 

 

در گرن توریسمو ۷، می‌توانید یک ماشین پدربزرگیِ بی‌ در و پیکر بخرید و سپس به قسمت Tuning Shop (یا در مواردی GT Auto) رفته و از آن یک هیولای موتوری درست کنید که در عرض 1 ثانیه از صفر تا 180 کیلومتر بر ساعت می‌رود.

در این هیاهوی شخصی‌سازی اما، این‌طور نیست که دوباره فکر کنید کازونوری اجازه می‌دهد با این ادا و‌ اطوارهای خاله‌زنکی بازی را برای خودتا